lifemenna

Volg ons

  • [cn-social-icon]

Misstappen

Gisteren, 10 mei, was het zover. Misstappen werd officieel ten doop gehouden. het eerste exemplaar is aangeboden aan Co Alta. Met een fantastische speech gaf hij het startschot voor de verkoop van mijn tweede boek. Voor de zeer fanatieke lezers hier het stuk over Jock’s road.

book

In de tweede helft van de negentiende eeuw kwam de Schot Duncan Macpherson terug uit Australië. Na een barre tocht over de grote oceanen wilde hij een flink stuk van zijn vaderland kopen. Downunder had hij een fortuin vergaard. Helaas is er niets bekend over het verleden van Duncan, maar hoogstwaarschijnlijk had hij iets op zijn kerfstok. Britten die begin die eeuw over de schreef gingen werden zonder pardon verbannen naar de andere kant van de wereld. Maar in het verre Australië waren natuurlijk genoeg mogelijkheden om wat bij elkaar te sprokkelen, tenminste wanneer je slim was. En Duncan had een uiterst goede neus voor zaken doen.
Eenmaal terug in Schotland kocht hij het onbegrensde gebied Glendoll in Angus, een vruchtbare provincie in het oosten van Schotland. Juist, ja. Waar die koeien vandaan komen die we in Nederland op ons bord krijgen .Black Angus is erg populair.
Een glen is een stuk land tussen de bergruggen in the Highlands van Schotland. De grond is vruchtbaar door het kristalheldere water dat van de bergen naar beneden komt. Het is daar prettig grazen voor de ontelbare schapen die in Schotland rondlopen.
Aan het eind van de glen liet Duncan een prachtige boerderij voor hem en zijn gezin bouwen, het Glendoll estate. Zijn schapen konden zomers op de bergen grazen en in het najaar werden ze bijeengedreven door de herders om in het voorjaar in de stallen van de boerderij de lammeren te werpen. Glen Doll ligt aan de rand van het bos aan het eeuwenoude pad dat boeren, herders en kooplieden gebruikten om van glen Clova- het boerendorpje ongeveer vijf mijl ten oosten van glen Doll ligt- naar Braemar te reizen. Te voet. Je moet over een bergkam klauteren om Loch Callater te bereiken. Vanaf Loch Callater is het nog acht mijlen om in Braemar te komen. Aan de oever van het loch staat een sinds jaren verlaten boerderij. Destijds in de barre Schotse winters voor de herders en handelsreizigers een welkome plaats om te schuilen en op te warmen in de stal. Vooral ’s winters kon het behoorlijk spoken op de onherbergzame toppen van de bergen en munro’s in Angus. Een munro is een berg in Schotland die hoger is dan 10.000 feet (3480 meter). De bekendste munro is de Ben Nevis vlakbij de westkust van Schotland.
Duncan besloot om de handelsreizigers en herders te weren van zijn grond. De hele glen was van hem, waarom zou hij toestaan om gespuis toe te laten op zijn land? In die tijd werden veel schapen gestolen door de straatarme bevolking. Het vlees én de wol waren in die armoedige tijd zeer welkom. Uiteraard was er indertijd geen enkel toezicht, de streek is extreem desolaat en moeilijk doorgankelijk.

Jock, de Schotse bijnaam voor John, was het er niet mee eens. Maandelijks bracht hij koopwaar van glen Clova naar Braemar, in die tijd een levendig stadje in the Cairngorms, the Highlands of Scotland. Zijn broodwinning kwam in gevaar en hij besloot om Duncan’s beslissing aan te gaan vechten. Duncan Macpherson werd echter gesteund door de Scottish Rights of Way Society. Dit is een organisatie, opgericht in 1845, die de toegang tot private landgoederen in beheer heeft. Zo mag je bijvoorbeeld wel over bepaalde paden lopen op Balmoral Castle, het Schotse zomerverblijf van de Britse Koninklijke familie, maar zijn ook een aantal wegen en voetpaden op het immense landgoed niet toegankelijk voor het publiek. Duncan en de Scottish Rights of Way Society maakten het Jock erg moeilijk, maar hij zette door. Alle rechtbanken in Schotland wezen zijn verzoek tot toegankelijkheid van het oude pad tussen glen Clova en Braemar af en stelden Duncan in het gelijk. Ten einde raad ging Jock naar the House of Lords, het hoogste Britse gerechtshof.
In 1888 won Jock de jarenlange strijd die hij had gestreden. Duncan Macpherson moest zijn volhoudendheid en starre houding jegens Jock en alle boeren, herders en koopmannen die afhankelijk waren van het pad, bekopen met een faillissement. Ook de Scottish Rights of Way Society kreeg een fikse financiële klap. Alle kosten van het jarenlange procederen waren uiteraard voor hen.

Van het ooit zo prachtige huis van Duncan is niets meer over. Er is weinig bekend over wat er van hem en zijn gezin geworden is. Hoogstwaarschijnlijk is de trotse Schot, totaal berooid en in anonimiteit, gestorven en begraven.
Het pad dat Braemar toen, en nu nog altijd, verbond met glen Clova via glen Doll is vernoemd naar Jock. Jock’s Road is een van de bekendste wandelingen dwars door het ruige, onherbergzame deel van Schotland. Klimmers, wandelaars en natuurliefhebbers lopen de dagtocht vanuit Braemar om uiteindelijk vermoeid maar voldaan in hotel Clova neer te strijken voor een pint, een slaapplaats en een bord eten. Na deze enige pleisterplaats in het gebied is het nog tien kilometer naar Kirriemuir, de geboorteplaats van sprookjesfiguur Peter Pan.
In 1959, op Nieuwjaarsdag verongelukten vijf bergbeklimmers in het desolate gebied. Voor hen is een monument geplaatst. Sinds een paar decennia is er ook een shelter of bothy, voor het geval je als wandelaar wordt overvallen door de extreme weersomstandigheden die de Schotse Hooglanden kunnen teisteren.